In de ring tegen radicalisering

“We willen ervoor zorgen dat geen enkele Mechelaar naar Syrië vertrekt.” Aan het woord: gewezen kickbokskampioenen Abdel en Mustapha. Zonder één cent subsidie bouwden ze in Mechelen Royal Gym uit, een boksclub die recent nog twee wereldkampioenen voortbracht maar dus ook jongeren weghoudt uit Syrië.

Een Mechelse schoolkelder op een doordeweekse avond. Abdelkahek ‘Abdel’ El Oualkadi (41) en Mustapha ‘Musti’ Lahrach (45) kijken toe hoe tientallen kinderen op een beperkte oppervlakte technieken oefenen. Ooit was dit een vergeten keldertje, sinds Abdel en Mustapha het vertrouwen wonnen van de schooldirecteur is het de thuishaven van Royal Gym, een sportclub met meer dan 170 thai- en kickboksers.

Wanneer de kinderen plaats maken voor tieners en jongvolwassenen, stapt Abdel zelf de matten op. Hij schrijdt schreeuwend tussen de jongeren, niemand die niet luistert. Wanneer Abdel ‘zakken’ roept, gaat iedereen binnen de seconde plat. Een blond tienermeisje en een Tsjetsjeense wereldkampioen, kansarme jongeren met allochtone roots maar ook een bankmanager: ze beginnen allemaal te pompen. “Onze regenboog”, zeggen Abdel en Musti.

Codewoord: respect

Het is 2008 wanneer de kickboksers samenzitten. Abdel heeft op dat moment een aanzienlijk deel van zijn leven in de gevangenis doorgebracht. “Ik wilde kappen met mijn verleden, iets teruggeven aan de samenleving. En eindelijk eens een positief beeld ophangen van mijn stad.”

Het duo kiest niet de makkelijkste weg. Er is scepsis: gaan twee Mechelaars met Marokkaanse roots, waarvan eentje met een strafblad, bakens verzetten door de jeugd te laten kickboksen? “Zeker toen had de sport nog een slechte naam: gevaarlijk, vulgair. Terwijl het net om controle, respect en discipline gaat”, zegt Mustapha.

Hij haalt zijn vaste mantra boven: “Binnen de maand kneden wij andere jongeren. Dat durven we iedereen te garanderen. Jongeren waar ouders geen blijf meer mee weten, nemen wij hier onder handen. Het codewoord: respect. Geef je dat niet, dan dwingen wij het af.”

Weinig lidgeld

Abdel en Musti trekken van begin af aan de straat op. Gasten die maar wat rondhangen, lopen in het vizier. “We stappen op hen toe, vragen waarom ze niet sporten. Vervolgens kloppen we aan bij hun ouders”, zegt Abdel. “We voelen snel aan wat er speelt: centen. De helft van onze gasten betaalt geen lidgeld. We hebben liever dat ze hier trainen dan dat ze op straat de grote Jan uithangen.”

Ook vandaag spreken de veertigers nog steeds jongeren aan. In Mechelen is er geen snotneus die Abdel niet kent. “Eerlijk: ik ben portier geweest, betrokken bij steek- en schietpartijen. Het voordeel is: ze durven me niet tegenspreken”, glimlacht Abdel. “Maar de gasten zien vooral: Abdel is iemand helemaal anders geworden. Als ik op straat één van onze jongens tegenkom, kijken ze naar beneden. Ook daar luisteren ze, spreken ze me aan met coach.”

CLB’s en schooldirecteurs

Hoewel de club verschillende Europese en wereldkampioenen voortbrengt, blijft het boksen vooral een lok- en bindmiddel. “Het is een manier om de jongeren onder controle te houden. Ze gaan naar school, krijgen de tijd om huiswerk te maken en komen naar hier. Wanneer ze opnieuw naar buiten gaan, zijn ze te moe om rond te hangen.”

Elk trimester opnieuw mogen de tieners hun rapport meenemen. “We werken samen met CLB’s, schooldirecteurs hebben onze nummers”, vertelt Abdel. “Als de ouders de taal niet machtig zijn, gaan we mee naar oudercontacten. Wie het nodig vindt om op straat of school te vechten, wordt geschorst. Vechten mag in de ring, niet op straat. Mijn zoon Mohamed (12) is wereldkampioen, zit in het tweede jaar ASO en heeft nog nooit gevochten op school. Daar ben ik fier op.”

Radicaliserende jongeren

Aanvankelijk richten Abdel en Mustapha zich op gasten die zich laten verleiden tot kleine criminaliteit. Nu is er voor die kleine crimineeltjes een nieuwe dreiging: radicalisering. Dus heeft Royal Gym zichzelf een nieuwe opdracht opgelegd: géén Mechelaar zal naar Syrië vertrekken. Enkele jongeren kwamen nochtans in de verleiding. “Ze droegen een half kleed, lieten een baardje groeien. Ze wilden zonder muziek trainen, vroegen of de meisjes niet wat meer kleren aan konden. Niet dus: ‘Wij beslissen, niet gij.’ We zijn meteen naar hun ouders gestapt. Ze zagen dat hun kinderen veranderden, maar wisten niet hoe ermee om te gaan.”

Het is één van de redenen dat Royal Gym – dat een leerkracht islam in z’n midden heeft – vanuit het schoolkeldertje bekend werd tot in het Mechelse stadhuis. De jongens waarvan sprake hebben ondertussen andere dromen dan het martelaarschap: kickbokssucces, een diploma, een eigen zaak. “We hebben ze wat harder laten trainen. En een beetje druk gezet. Op onze manier”, glimlacht Mustapha. “Over radicalisering wordt veel gezegd, maar er is een verschil tussen de theorie en de praktijk. Wij zitten er middenin, trekken de straat op. Die willen we veilig houden. Voor onze eigen kinderen. We zijn geen professionals, maar professionals kunnen wel van ons leren. Elke dag stelt zich hier een nieuw probleem, elke dag moeten wij een oplossing zoeken.”

Gevangenisbezoekjes

Om dezelfde reden hebben Abdel en Mustapha – die ervan dromen om de sportclub ooit professioneel te runnen – momenteel een aanvraag lopen voor een project in de gevangenis. “We willen er in dialoog gaan met jongeren”, aldus Abdel. “Ik heb tien jaar gezeten, ik weet wat het is. Als je het over radicalisering hebt: bijna al die gasten komen uit de gevangenis. Ze geraken als puber op het slechte pad, zien geen uitweg meer, kruipen in een slachtofferrol. Die willen we uit hun kop praten, door een tweede kans te geven. Toen ik vrijkwam, heb ik een opleiding tot fotolasser gevolgd. Nu vertrek ik om 6u ’s ochtends naar het werk, waarna ik meteen doorrijd naar de club. Er is altijd een uitweg.”

Al zal er ook altijd tegenwerking zijn voor de twee zielsgenoten, die elk weekend half Europa afrijden voor gala’s. “Je probeert gaten te dichten, maar er blijven mensen die in de tegengestelde richting trekken”, zegt Abdel. “Ik denk wel eens aan stoppen, ben soms heel moe. Maar ik wil de gasten niet in de steek laten. Zeker die pubers niet. Die laat ik pas los als ze afgestudeerd zijn, hun eerste job hebben. Het zou me pijn doen om deze jongeren opnieuw op de straat te zien belanden.”

Meer dan ventileren

Aan het einde van de training laat Abdel zijn jeugd met één vingerknip op een rij staan. Naar goede gewoonte geeft hij hen één voor één een tik op opgespannen buikspieren. Hier en daar bijt er eentje op z’n lip. De jongeren vertrekken, maar mogen niet in het straatje blijven hangen. Voor Musti en Abdel begint de laatste shift. De naar zweet meurende zaal wordt grondig gekuist door twee oude kickboksers, die met alleen vrijwilligers en zonder subsidie een sportclub runnen die zelfs jongeren uit Syrië kan houden.

Niet veel later vragen we de radicaliseringsambtenaar van Mechelen wat de kracht is van zo’n club. “De thaibokstrainers wisten al een hoop jongeren van straat, drugs, criminaliteit en radicalisme te houden”, zegt Alexander Van Leuven. “Eerst en vooral door hun inzet: naast hun job, gezin, de trainingen en de clubadministratie gaan ze toch nog de straat op wanneer ze horen dat er iemand van de maatschappij vervreemdt. Voor de meeste van die jongeren is boxing aantrekkelijk. Op het eerste zicht lijkt dat omdat ze via georkestreerde agressie hun verontwaardiging, pijn en woede kunnen ventileren. Maar dat maakt de sport niet uniek. Er zit meer achter.”

Samen succes boeken

De antropoloog geeft een boekentip: Body and Soul van Loïc Wacquant. “De socioloog beschrijft het sparren als belangrijke methodiek in het boksen”, vertelt Van Leuven. “De trainer beslist wie wanneer met wie mag sparren. De aandacht gaat naar het verwerven van technieken. Het gaat om een heel technische oefening, waarbij het ultra-individuele doel van de bokser, winnen, overstegen wordt door een leerproces dat hij of zij deelt met de ander. Zo breng je sociale vaardigheden aan, de kunst van samen succes boeken.”

Het is dat succes dat aanspreekt. En dat de coach kan garanderen. “Het sparren wordt gaandeweg geïntroduceerd. Zo ontstaan nieuwe vriendschappen. De jongere geraakt ingebed in het verenigingsleven en doet uiteindelijk een persoonlijke succeservaring op, die sociaal beloond wordt. Thaiboks is natuurlijk niet de oplossing voor iedereen, maar wel voor veel jongeren.”

Deze reportage verscheen op www.sportamagazine.be

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s